قیرغیزستان به هاب اصلی کریپتو در آسیای مرکزی تبدیل شد
شهرت رو به رشد قیرغیزستان بهعنوان یک حوزه مساعد برای رمزارزها ناشی از تدابیر نظارتی دقیق و همهجانبهای است که در سالهای اخیر بهسرعت اجرا شدهاند. در حالی که کشورهای همسایه در آسیای مرکزی سیاستهای محدودکننده یا ممنوعیتهای مقطعی را انتخاب کردهاند، قیرغیزستان قوانین شفاف و ساختارمندی را توسعه داده که محیطی قابل پیشبینی برای نوآوری در بلاکچین به وجود آورده است.
این رویکرد قیرغیزستان را در منطقهای که اغلب با عدم قطعیتهای نظارتی شناخته میشود، به طور متمایزی جای داده است. با ایجاد یک چشمانداز قانونی باثبات، این کشور توانسته اعتماد کسبوکارهای بلاکچینی، مصرفکنندگان و مؤسسات مالی را جلب کرده و راه را برای رشد پایدار بازار داراییهای دیجیتال هموار کند.
ظهور قیرغیزستان بهعنوان یک حوزه پیشرفته در امور رمزارزها یک شبه اتفاق نیفتاده است؛ بلکه نتیجه یک استراتژی چندلایه بود که بر شفافیت، همکاری نهادی و اجرای مرحلهای تأکید داشت. در قلب پیشرفت نظارتی این کشور قانون «داراییهای مجازی» مصوب ۲۰۲۲ قرار دارد. این قانون داراییهای مجازی را بهعنوان موضوع حقوق مدنی تعریف و فرآیند ایجاد، صدور، نگهداری و گردش آنها را بهروشنی مشخص کرد.
علاوه بر این، ارائهدهندگان خدمات داراییهای مجازی (VASPs) رسماً بهعنوان مؤسسات مالی زیر پوشش مجوزدهی شناخته شدند. این پایهگذاری حقوقی، وضعیت تعریفشدهای برای داراییهای دیجیتال و ارائهدهندگان آنها در راستای قوانین ملی ایجاد کرد که برای رشد بلندمدت امر ضروری بود. تا اکتبر ۲۰۲۴، قیرغیزستان مجوز ۱۲۶ VASP صادر کرده بود که بالاترین رقم در آسیای مرکزی به شمار میرود و رهبری این کشور در رشد منطبق بر مقررات رمزارزها را تثبیت کرد.
قیرغیزستان برای تضمین همپوشانی پذیرش پایدار رمزارزها با نظامهای مالی موجود، بانکها و سرویسدهندگان پرداخت را نیز در نظر گرفت. تا سال ۲۰۲۳، بانک ملی دستورالعملهای ویژهای را ارائه کرد که به بانکهای تجاری اجازه میداد خدمات مرتبط با رمزارز عرضه کنند، البته با کسب مجوز لازم. این گشودگی نظارتی نتایج قابلاندازهگیری به همراه داشت: گردش کل VASPها از ۵۹ میلیون دلار در ۲۰۲۲ به ۴.۲ میلیارد دلار در هفت ماه اول ۲۰۲۴ رسید.
فروشگاههای رمزارز بهتنهایی حدود ۹۸٪ از این حجم را تشکیل دادند که نشاندهنده مشارکت رو به گسترش خُردهفروشان است. برای نظارت بر این سیاستها، مسئولیت تنظیم و نظارت بر بازار مالی به «سرویس دولتی تنظیم و نظارت بازار مالی» سپرده شد. همزمان، بانک ملی نقش فعالی ایفا کرد و پیشنویس قوانین را برای مشاوره عمومی منتشر و از طریق گروه کاری بیندستگاهی، ورودی ذینفعان مختلف را جلب کرد.
رویکرد شفاف و مشارکتی قیرغیزستان باعث شد این کشور بهعنوان طلبکار همکاری با صنعت رمزارز شناخته شود نه مخالف آن. قانونگذاری این کشور تا حوزه استخراج رمزارزها نیز گسترش یافت. قیرغیزستان از نخستین کشورهای منطقه بود که استخراج را قانونی اعلام کرد و مالیاتی مبتنی بر مصرف برق معادل ۱۵٪ تصویب کرد. تأثیر آن بلافاصله نمایان شد: درآمد مالیاتی استخراج تا سال ۲۰۲۳ به بیش از ۱ میلیون دلار رسید که تقریباً ده برابر پیشبینیها بود، در حالی که مشارکت مالیاتی VASPها از ۸۳۲ هزار دلار در ۲۰۲۳ فراتر رفت و تا اواسط ۲۰۲۴ بیش از ۱ میلیون دلار شد.
برای تقویت رقابتپذیری و جذب سرمایه بیشتر، قیرغیزستان در ۲۰۲۴ نرخ مالیات استخراج را از ۱۵٪ به ۱۰٪ کاهش داد؛ اقدامی که نشاندهنده رویکرد فعال دولت در حمایت از صنعت رمزارز همراه با تعادل سیاستهای مالی بود. قابل توجه است که قیرغیزستان به قوانین مالیاتی عمومی پایبند ماند و مالیاتهای ویژه رمزارز وضع نکرد تا حمایت خود از رشد بخش را تداوم بخشد.
اکوسیستم کنونی این کشور فضایی فراهم کرده که کارآفرینان و بازیگران بزرگ بتوانند با تدوینکنندگان مقررات همکاری کنند و استانداردها را بهبود بخشند، نه آنکه قانونهای مبهم را دور بزنند. جمهوری قیرغیزستان «ژانگپنگ ژائو» (CZ) را بهعنوان مشاور رسمی سیاستهای بلاکچین و توسعه وب۳ منصوب کرده است؛ حرکتی که نقش فزاینده آسیای مرکزی در شکلدهی به اکوسیستمهای نوآور و منطبق با قوانین را نشان میدهد.
علاوه بر آن، موفقیت پروژههای برجستهای که تحت ساختار نظارتی این کشور رشد کردهاند نیز به اعتبار قیرغیزستان افزوده است. اثر تجمعی این اقدامات الگویی نوظهور برای کشورهایی است که میخواهند بدون از دست دادن نظارت وارد حوزه رمزارز شوند.
یکی از ابتکارات برجسته، USDKG است؛ استیبلکوینی دلاری با پشتوانه طلا که مستقیماً از سوی وزارت دارایی قیرغیزستان پشتیبانی میشود. این استیبلکوین با شفافیت کامل هر توکن را به ذخایر طلای دولتی گره زده و توسط ناظران مستقل حسابرسی میشود تا نگرانیهای مربوط به نقدینگی و شفافیت ذخایر را برطرف کند.
با تطبیق با استانداردهای دقیق دولتی، USDKG برای سرمایهگذاران نهادی و خُردهفروشی دارایی دیجیتال امن، شفاف و منطبق با قوانین ارائه میدهد. این استیبلکوین در بستر نظام نظارتی قیرغیزستان ادغام شده و امکان یکپارچگی بیوقفه با بانکها و شبکههای پرداخت محلی را فراهم میکند. این ویژگیها USDKG را برای استفاده در تجارت روزمره، تسویه حسابهای شرکتی و پرداختهای فرامرزی ایدئال میسازد و اعتماد بیشتری نسبت به استیبلکوینهای خصوصی یا کمنظارت ارائه میدهد.
استراتژی قیرغیزستان—شامل الزامات مجوزدهی، نظارت ساختاریافته و پایش دقیق فعالیت کیفپولها—نقشه راهی برای دیگر کشورها فراهم میکند. جایی که محدودیتهای ناگهانی یا سیاستهای بدون ساختار کسبوکارهای رمزارز را از ادامه فعالیت بازداشته، مدل متوازن قیرغیزستان رشد را بدون از دست رفتن کنترل حفظ میکند. این رویکرد نشان میدهد که استیبلکوینهای دارای پشتوانه میتوانند در چشماندازی قانونی شفاف، نقشی کلیدی در پیوند امور مالی سنتی و غیرمتمرکز ایفا کنند.
