افزایش شرکتهایی که بیت کوین را به خزانه خود اضافه میکنند، باعث نگرانی شده است
تعداد رو به افزایشی از شرکتهای بورسی در حال اعلام برنامههایی برای افزودن بیت کوین (BTC) به خزانه شرکتی خود هستند و این روند توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. طبق دادههای BitcoinTreasuries.net، در بازه ۳۰ روزه منتهی به ۱۱ ژوئن، حداقل ۲۲ نهاد بیت کوین را به عنوان دارایی ذخیرهای به ترازنامه خود اضافه کردهاند. این موج خرید توسط شرکت استراتژی (مایکرو استراتژی سابق) محبوبیت یافت که الگویی تهاجمی برای انباشت بیت کوین ارائه داد و دیگران را به تقلید از این روش تشویق کرد.
در حالی که برخی از شرکتها به خاطر آیندهنگریشان تحسین میشوند، منتقدان هشدار میدهند که برخی دیگر بدون پشتوانه مالی قوی وارد این حوزه شدهاند و بیت کوین را بیشتر به عنوان نجاتبخش استفاده میکنند تا از روی باور بلندمدت. فاخول میاه، مدیرعامل GoMining Institutional، به کوینتلگراف گفت: «موضوعی که مرا نگران میکند، شرکتهای تقلیدی هستند. اکنون شرکتهایی در تلاش برای ایجاد بانک بیت کوین بدون رعایت ملاحظات امنیتی یا مدیریت ریسک مناسب هستند. اگر این شرکتهای کوچک سقوط کنند، میتواند موج منفیای ایجاد کند که به اعتبار بیت کوین آسیب بزند.»
بر اساس گزارشی از بانک استاندارد چارترد در تاریخ ۳ ژوئن، نیمی از خزانههای شرکتی در ریسک قرار دارند و اگر قیمت بیت کوین زیر ۹۰٬۰۰۰ دلار بیاید، ممکن است در وضعیت زیان شدید قرار گیرند. همچنین اگر قیمت بیت کوین ۲۲٪ کمتر از میانگین خرید این شرکتها شود، احتمال دارد به فروش اجباری و تسویههای متوالی منجر شود.
مایکل سیلور، مدیر عامل استراتژی، از آگوست ۲۰۲۰ شروع به خرید بیت کوین کرد و برای این کار از روشهای مختلف جمعآوری سرمایه، از جمله عرضه سهام، اوراق بدهی قابل تبدیل و وامهای تضمینشده استفاده کرد. این شرکت با داشتن ۵۸۲٬۰۰۰ بیت کوین تا روز ۱۱ ژوئن، بزرگترین دارنده شرکتی بیت کوین در جهان است.
میاه توضیح داد: «در آن زمان، صندوقهای ETF بیت کوین اسپات وجود نداشت. اگر شرکتی زیرساخت نگهداری بیت کوین را نداشت، با خرید سهام مایکرواستراتژی به صورت غیرمستقیم در معرض بیت کوین قرار میگرفت.»
صندوقهای قابل معامله بیت کوین (ETF) در ژانویه ۲۰۲۴ در آمریکا تأیید شدند و کار خود را با ارزش معاملات بیش از ۴٫۵ میلیارد دلار آغاز کردند. یکی از صادرکنندگان این صندوقها شرکت BlackRock است که صندوق iShares Bitcoin Trust آن بهتازگی رکورد سریعترین گذر از مرز ۷۰ میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت را شکست.
در سه ماهه دوم ۲۰۲۵، فاز جدیدی از پذیرش شرکتی بیت کوین آغاز شد و شرکتها به جای کسب مواجهه غیرمستقیم از طریق استراتژی یا ETF، دارایی بیت کوین را مستقیماً به خزانه خود افزودند.
اگرچه این روند تقاضا برای بیت کوین را افزایش داده اما ریسک سیستماتیک نیز به همراه داشته است. افت شدید قیمت میتواند باعث تسویههای اجباری متوالی شود. همچنین، ممکن است با بلوغ بازار و مقررات جدید، حق بیمه سهام نماینده بیت کوین کاهش پیدا کند و ارزش بازار این شرکتها تحت فشار قرار بگیرد.
طبق گفته جف کندریک، رئیس بخش داراییهای دیجیتال بانک استاندارد چارترد، اغلب این خزانههای بیت کوین با ضریب ارزش خالص دارایی بالاتر از یک معامله میشوند؛ یعنی ارزش بازار آنها از مقدار بیت کوین نگهداری شده بیشتر است. او دلیل این شکاف را محدودیتهای قانونی برخی کشورها میداند که مانع سرمایهگذاری مستقیم در رمزارز یا ETF میشود و شرکتهای دارنده بیت کوین را به گزینهای جایگزین برای سرمایهگذاران نهادی بدل کرده است.
کندریک هشدار داد که این روند ممکن است پایدار نباشد. با تغییر قوانین جهانی و افزایش دسترسپذیری ETFهای بیت کوین، تقاضا برای سهام نماینده کاهش خواهد یافت و شرکتهایی که با ضریب بالای ارزش خالص معامله میشوند، در صورت عدم وجود کسبوکار قوی ممکن است شاهد کاهش ارزش شوند.
شرکت استراتژی هنوز ۷۱٪ از بیت کوین در خزانههای عمومی را در اختیار دارد؛ موقعیتی که طی سالها و با ترکیبی از عرضه سهام و بدهی ساخته شد. اما بسیاری از تازهواردها با استفاده از بدهی و در قیمتهای بسیار بالاتر وارد بازار شدهاند. این ترکیب تمرکز بیت کوین و خرید با اهرم ریسک تسویههای اجباری در صورت افت شدید قیمت را افزایش میدهد.
همه شرکتهای تازهوارد به اندازه استراتژی تجربه بحران ندارند. استراتژی در سقوط بزرگ سال ۲۰۲۲، که بیت کوین بیش از ۵۰٪ کاهش پیدا کرد و از حدود ۳۱٬۰۰۰ دلار به ۱۵٬۵۰۰ دلار رسید، بدون مجبور شدن به فروش ذخایرش دوام آورد، درحالی که میانگین خرید آنها حدود ۳۱٬۰۰۰ دلار بود.
هنوز مشخص نیست شرکتهای جدید بتوانند چنین سقوطهایی را تاب آورند؛ به ویژه زمانی که جایگزینهای بیشتری نیز ظاهر میشوند. به گفته میاه، جذابیت استخراج بیت کوین برای نهادها در حال افزایش است و دیگر فقط محدود به مواجهه از طریق ETF یا خرید غیرمستقیم نیست.
میاه تاکید کرد: «استخراج بیت کوین، سکههای ویرجین بیت کوین – یعنی بیت کوینهای بدون سابقه تراکنش – تولید میکند که برای نهادها و دولتها بسیار ارزشمند است. این سکهها پاک، قابل ردیابی و دوستدار مقررات هستند و نگرانی بابت سکههای آلوده به فعالیتهای غیرقانونی را ندارند.»
با این حال استخراج بیت کوین رقابتی است و پاداش آن هر چهار سال نصف میشود. آخرین نصفشدن (halving) در سال ۲۰۲۴ اتفاق افتاد و انتظار میرود دوره بعدی در سال ۲۰۲۸ رخ دهد که در آن پاداش بلاک فقط ۱.۶۲۵ بیت کوین در هر ده دقیقه خواهد بود.
گسترش پذیرش شرکتی و ETFها چالشهایی برای تمرکززدایی مالکیت بیت کوین ایجاد کرده است. فلسفه بیت کوین در اصل بر مبنای یک پول غیرمتمرکز بود تا دسترسی آزاد به خدمات مالی را برای همه افراد فراهم کند. اما حالا بیت کوین بیشتری توسط نهادهای مالی و دولتها مدیریت میشود.
در حال حاضر، شرکتهای بورسی حداقل ۸۱۹٬۶۸۹ بیت کوین، معادل ۳.۹٪ از سقف عرضه ۲۱ میلیون واحد بیت کوین را در اختیار دارند. شرکتهای خصوصی نیز ۲۹۲٬۰۴۷ بیت کوین کنترل میکنند که مجموع مالکیت شرکتی را به حدود ۵.۲۹٪ از کل عرضه میرساند.
سمسون مو، بنیانگذار Jan3 و یکی از طرفداران پر سر و صدای بیت کوین در مصاحبهای با مجله کوینتلگراف گفت: «فکر نمیکنم این موضوع به هدف اصلی بیت کوین آسیب بزند. نهایتاً بیت کوین به دست شرکتها و دولتها خواهد افتاد چون ارزشمند است. مهم این است که آنها را آگاه کنیم که بیت کوین چیست و با هر چیز دیگری کاملاً متفاوت است.»
این مسیرهای غیرمستقیم، روشی امنتر و تحت نظارت برای سرمایهگذاری فراهم میکنند؛ بهویژه در زمانی که مالکیت رمزارز میتواند خطرات فیزیکی به همراه داشته باشد. میاه میگوید: «همه علاقهای به نگهداری کلید خصوصی ندارند. مردم کلید خانه را گم میکنند، چه برسد به کلیدهای رمزارزی. بعضی افراد آسودگی خاطر را ترجیح میدهند.»
تا پایان ماه مه، مخزن دادههای گیتهاب که توسط جیمسون لوپ، مدیر امنیت شرکت Casa، نگهداری میشود، ۲۹ مورد حمله خشن در سال ۲۰۲۵ علیه مالکان رمزارز را ثبت کرده است؛ در حالی که این آمار در اواسط ماه مه، ۲۲ مورد بوده است.
