مرکز جدید عملیات یوآن دیجیتال در شانگهای؛ گام چین برای نفوذ جهانی مالی
مرکز عملیات جدید یوآن دیجیتال (e-CNY) در شانگهای، پاسخ چین به تحولاتی است که ارزهای ثابت (استیبلکوینها) در حوزه مالی فرامرزی ایجاد کردهاند. این اقدام نشان میدهد که یوآن دیجیتال دیگر محدود به آزمایشهای داخلی نیست و اکنون آماده حضور در صحنه اقتصادی جهانی است.
در تاریخ ۱۸ ژوئن، "پن گونگشنگ"، رئیس بانک مرکزی چین، در نشست فروم لوژیازوی شانگهای از این مرکز e-CNY رونمایی کرد؛ اقدامی که شاید تأثیرگذارترین حرکت یوآن دیجیتال تا به امروز باشد. از میان هشت اصلاح بزرگ معرفیشده، راهاندازی مرکز بینالمللی عملیات یوآن دیجیتال برجستهتر بود؛ مرکزی که قرار است ابزارهای مالی مبتنی بر بلاکچین را برای تجارت و تسویهحسابهای فرامرزی آزمایش و بهبود بخشد.
پن در سخنرانی خود اذعان کرد که ارزهای ثابت و ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDCها) در حال "تغییر زیرساخت پرداخت سنتی" هستند، اما یوآن دیجیتال را بهعنوان جایگزینی دولتی و متمایز معرفی کرد که کارایی بلاکچین را بهکار میگیرد، اما اصل عدم تمرکز را نمیپذیرد.
تاسیس این مرکز بینالمللی تنها یک برنامه آزمایشی نیست. این نشانه بازنگری چین در استراتژی ارز دیجیتال خود است؛ واکنشی به کاهش استقبال داخلی و تغییر نظم مالی جهانی. با وجود چهار سال آزمایش در ۲۹ شهر، یوآن دیجیتال هنوز نقشی جزئی در سیستم گسترده پرداخت چین دارد؛ تا اواسط ۲۰۲۵ تنها ۰.۱۶ درصد از حجم کل پرداختها با e-CNY انجام شده که در مقایسه با تسلط Alipay و WeChat Pay ناچیز است. حتی مشوقهای دولتی مانند ایردراپهای نقدی منقضیشونده هم نتوانستند عادات مصرفکنندگان را تغییر دهند.
با این حال، پکن عقبنشینی نکرده بلکه مسیر خود را تغییر داده است. دولت چین ارز دیجیتال بانک مرکزی را سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختهای مالی میداند و بهدنبال پیروزی سریع در خردهفروشی نیست. راهاندازی مرکز شانگهای نشاندهنده تغییر تمرکز از قانعکردن فروشندگان خیابانی به پذیرش e-CNY به بازنویسی قواعد تأمین مالی تجارت فرامرزی است.
پن در سخنان خود یوآن دیجیتال را به چشمانداز چندقطبی شدن پولی جهان گره زد؛ جایی که هیچ ارزی به تنهایی بر تجارت و مالی جهانی تسلط ندارد: «توسعه نظام پولی بینالمللی به سمت چندقطبی باعث تقویت محدودیتهای سیاستی کشورهای دارای ارز، افزایش تابآوری سیستم مالی و اقتصادی بینالمللی و در نهایت، حفظ ثبات جهانی خواهد شد.»
او تأکید کرد که این اقدام فقط بحث سیاست پولی نیست و فناوریهای نوین پرداخت سریعتر را امکانپذیر میکنند. با ادغام قراردادهای هوشمند در تراکنشهای فرامرزی، چین هدف دارد از سرعت بلاکچین بهره ببرد و همزمان نظارت متمرکز را حفظ کند. این رویکرد ترکیبی، نقاط قوت استیبلکوینها (تسویه آنی) را هدف قرار داده اما آنچه را پن "نظارت نظارتی ناکافی" خوانده رد میکند.
شرطبندی بزرگ پکن این است که کشورهای در حال توسعه، باز بودن رمزارزها را رها کرده و زیرساخت آنی و بدون دلار چین را ترجیح دهند.
